Niedoczynność tarczycy spowalnia wiele procesów w organizmie. Typowy obraz to zmęczenie, większa wrażliwość na zimno, suchość skóry, zaparcia i przyrost masy przy tym samym apetycie. Objawy narastają często miesiącami i łatwo zrzucić je na stres, jesień albo „wiek”. Rozpoznanie opiera się na wywiadzie i badaniach hormonów - nie na samodiagnozie z listy w internecie ani na samodzielnym kupowaniu hormonów tarczycy.
Typowe sygnały u dorosłych
Nie trzeba mieć wszystkich objawów naraz. U jednej osoby dominuje senność i mgła poznawcza, u innej wypadanie włosów i obrzęk powiek, u kolejnej zaburzenia miesiączkowania. Liczy się trwałość zmian i to, że nie tłumaczy ich sama jedna zła noc.
- Uporczywe zmęczenie, senność, spowolnienie, gorsza koncentracja.
- Wrażliwość na zimno, zimne dłonie i stopy, mniejsza potliwość.
- Przyrost masy bez wyraźnej zmiany diety, zaparcia, wzdęcia.
- Sucha skóra, łamliwe włosy, wypadanie włosów, obrzęk twarzy albo powiek.
- Chrypka, uczucie „ciaśniejszego” gardła, spowolnione tętno spoczynkowe.
- U kobiet - zaburzenia cyklu, trudności z zajściem w ciążę.
Te same dolegliwości daje anemia, depresja, niedobór żelaza albo zwykłe przeciążenie. Dlatego TSH i dalsze badania zleca lekarz po rozmowie, a nie automatycznie „bo zmęczenie”. Więcej o samym TSH znajdziesz w tekście o tarczycy i TSH.
Kiedy badania mają sens
Rozmowa o TSH jest rozsądna, gdy objawy trwają i nie mijają ze snem ani urlopem, gdy w rodzinie były choroby tarczycy, gdy wcześniej wynik był nieprawidłowy, albo gdy planujesz ciążę i masz dolegliwości z listy powyżej. Lekarz czasem dokłada FT4, przeciwciała albo inne badania, jeśli obraz tego wymaga - kolejność należy do niego.
- Objawy trwają tygodniami albo miesiącami i narastają.
- Choroby tarczycy albo autoimmunologiczne w rodzinie.
- Wcześniejsze nieprawidłowe TSH albo leczenie tarczycy w przeszłości.
- Planowana ciąża albo problemy z cyklem przy innych objawach niedoczynności.
Czego nie robić samemu
Nie kupuj hormonów tarczycy na własną rękę i nie ustalaj sobie dawek. Zbyt duża dawka potrafi wywołać objawy nadczynności, zaburzenia rytmu serca i problemy z kośćmi. Nie odstawiaj też leku zaleconego wcześniej, bo „wynik z apteki wyszedł w normie” - interpretację i korektę robi lekarz. Suplementy „na tarczycę” z jodem bez wskazań bywają szkodliwe, zwłaszcza przy chorobie autoimmunologicznej.
Jeśli dominuje kołatanie, potliwość i nerwowość zamiast spowolnienia, rozważ też tekst o nadczynności tarczycy - obraz bywa odwrotny.
Jak przygotować się do wizyty
Zanotuj od kiedy objawy, jak zmieniła się masa ciała, sen, stolce i nastrój. Weź listę leków i suplementów oraz wcześniejsze wyniki TSH, jeśli masz. Nie pokutuj głodówką przed wizytą - lekarz i tak ustali, czy krew trzeba oddać na czczo i które oznaczenia mają sens.
Kiedy umówić konsultację
Jeśli zmęczenie, chłód i przyrost masy ciągną się bez jasnej przyczyny, umów konsultację lekarską. Lekarz oceni, czy TSH i dalsza diagnostyka tarczycy w ogóle są potrzebne.
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty lekarskiej. O badaniach i leczeniu tarczycy decyduje lekarz.
Zobacz też
Inne tematy z poradnika, które mogą Cię zainteresować.
